Η καταστροφή των δασών

Το φαινόμενο της λεγόμενης αποψίλωσης των δασών έχει να κάνει με την ευρύτερη καταστροφή τους, η οποία λαμβάνει χώρα με ραγδαίους ρυθμούς τα τελευταία χρόνια, είτε συνειδητά από την παρέμβαση του ανθρώπου, είτε από τη φύση εξαιτίας διάφορων φυσικών καταστροφών…. (πυρκαγιές, τυφώνες, θύελλες, κα). Ακόμη και σήμερα τα δάση καλύπτουν περίπου το 30% της έκτασης του πλανήτη, προσφέροντας καθαρό οξυγόνο και προστασία σε πολλά είδη του ζωικού βασιλείου. Ωστόσο τεράστιες εκτάσεις καταστρέφονται κάθε χρόνο επιδρώντας αρνητικά πάνω σε σημαντικές πτυχές του περιβάλλοντος και της οικολογίας, όπως είναι η ποιότητα του εδάφους και η βιοποικιλότητα.

Το 1960 ο παγκόσμιος πληθυσμός ήταν στα 3 δισεκατομμύρια. Υπολογίζεται ότι το 2050 ο αριθμός θα φτάσει περίπου τα 9.5 δισεκατομμύρια. Η συνεχής αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού επιφέρει και τη συνεπακόλουθη αύξηση των επισιτιστικών και στεγαστικών αναγκών σε πλανητικό επίπεδο. Η ικανοποίηση των αναγκών που δημιουργούνται, για κάποιους μεταφράζεται στην διεύρυνση των καλλιεργήσιμων εδαφών, τη συνεχή επέκταση των πόλεων μέσω της εντατικής αστικοποίησης, και την εξάπλωση των βιομηχανιών. Η σταδιακή μείωση των δασικών περιοχών αποτελεί την παράπλευρη αλλά κρίσιμη απώλεια που προκύπτει εξαιτίας αυτών των διαδικασιών.

Βασικότερες αιτίες της καταστροφής των δασών

  • Καλλιέργεια της γης: Η αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού δημιουργεί την αύξηση των διατροφικών αναγκών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα το κόψιμο των δέντρων για την μετατροπή της γης σε καλλιεργήσιμα εδάφη.
  • Αστικοποίηση: Η αύξηση του παγκόσμιου πληθυσμού αυξάνει επίσης τις ανάγκες στέγασης με αποτέλεσμα την επέκταση των αστικών τοπίων και των συναφών χαρακτηριστικών (δρόμοι, λεωφόροι, χώροι εργασίας, κα).
  • Ξυλεία: Οι βιομηχανίες προϊόντων με βάση το ξύλο, όπως έπιπλα, χαρτί, και οι τεράστιες ανάγκες για την προμήθεια τους σε πρώτη ύλη συμβάλλει σημαντικά στην μείωση των δασών.
  • Βιομηχανία: Η συνεχής ανάπτυξη του βιομηχανικού/κατασκευαστικού κλάδου και εξόρυξης μεταλλευμάτων εξαιτίας της αυξανόμενης ζήτησης βιομηχανικών αγαθών οδηγεί στην καταστροφή των δασικών περιοχών.

Βασικότερες συνέπειες

  • Κλιματική αλλαγή: Τα δέντρα έχουν την ικανότητα να απορροφούν σημαντικές ποσότητες διοξειδίου του άνθρακα που αποδεσμεύονται στην ατμόσφαιρα της γης. Η μείωση των δασών συμβάλλει στην αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα, επιδεινώνοντας έτσι το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Η μείωση των δασών εξαιτίας των πυρκαγιών επιδρά αρνητικά σε διττό και αλληλοσχετιζόμενο επίπεδο:

α) μειώνει τον αριθμό των δέντρων που απορροφούν από την ατμόσφαιρα το διοξείδιο του άνθρακα,

β) η ίδια η πράξη της καύσης του ξύλου απελευθερώνει στην ατμόσφαιρα διοξείδιο του άνθρακα ενισχύοντας έτσι το φαινόμενο του θερμοκηπίου και την υπερθέρμανση του πλανήτη.

  • Πλημμύρες: Τα δέντρα απορροφούν μεγάλο μέρος από το νερό των βροχών. Η μείωση των δασών, σε μαζικό επίπεδο, διευκολύνει την απρόσκοπτη ροή των υδάτων στα εδάφη μετά από μεγάλες βροχές, αυξάνοντας έτσι τον κίνδυνο για την εκδήλωση πλημμύρων.
  • Βιοποικιλότητα: Μεγάλο ποσοστό των ειδών του ζωικού βασιλείου βρίσκει καταφύγιο στα δάση. Όσο τα δάση μειώνονται, τα είδη αυτά θα έρχονται εγγύτερα στην εξαφάνιση.

Σε κρατικό επίπεδο θα πρέπει να υπάρχει νομικά ένα πλαίσιο που θα προστατεύει τα δάση, θα απαγορεύει το αυθαίρετο κόψιμο των δέντρων και θα προωθεί πρακτικές αναδασώσεων. Σε προσωπικό επίπεδο θα πρέπει ο καθένας να ευαισθητοποιηθεί απέναντι σε αυτούς τους θύλακες οξυγόνου. Μπορούμε να αρχίσουμε να ανακυκλώνουμε αλλά και να επιλέγουμε ανακυκλώσιμα προϊόντα πιο συχνά στην καθημερινότητα μας. Να κατευθυνθούμε πιο δραστήρια προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Ακόμη, όσο ακραίο και αν μπορεί να ακούγεται, ο περιορισμός της άσκοπης χρήσης χαρτιού συμβάλλει, στο βαθμό που του αναλογεί, στην προστασία των δέντρων. Η καλλιέργεια και η πρακτική εφαρμογή μιας κουλτούρας φιλικής προς τα δάση είναι μια επένδυση για το μέλλον προς όφελος όλων μας.