Ο αμερικανός αγρότης που «νίκησε» τα φυτοφάρμακα

Με μια πολύ σημαντική απόφαση δικαστήριο των ΗΠΑ επιδίκασε αποζημίωση ενός εκατομμυρίου δολαρίων στον Λάρι Τζέικομπς, του οποίου η βιολογική σοδειά επιμολύνθηκε με πτητικά χημικά τοξικά από διπλανά κτήματα.

Το πρωί της 16ης Οκτωβρίου του 2006 ο Λάρι Τζέικομπς, όπως κάθε μέρα, έφτασε στο αγρόκτημά του, ανάμεσα στα… βουνά της Σάντα Κρουζ και το απέραντο γαλάζιο του Ειρηνικού Ωκεανού, στην Καλιφόρνια. Αυτή τη φορά, όμως, κάτι δεν πήγαινε καλά… Η ομίχλη που είχε καλύψει την περιοχή είχε μια παράξενη οσμή που του κίνησε την υποψία. Με ένα μάτσο χορταρικά στα χέρια έσπευσε στο χημικό εργαστήριο. Τα αποτελέσματα, λίγες μέρες αργότερα, επιβεβαίωσαν τους χειρότερους φόβους του: οι βιολογικές καλλιέργειές του σε ρίγανη, μέντα, θυμάρι και άλλα βότανα είχαν καταστεί απολύτως ακατάλληλες για την αγορά, αφού πάνω τους ανιχνεύτηκαν φυτοφάρμακα που ο ίδιος ποτέ δεν χρησιμοποίησε.

Αmerican farmer

Η ζημιά για την εταιρεία του Jacobs Farm / Del Cabo άγγιζε το ένα εκατομμύριο δολάρια, δίνοντας το έναυσμα για έναν μακρύ δικαστικό αγώνα, ώστε ο Λάρι να αποδείξει ότι η σοδειά του επιμολύνθηκε από τους ψεκασμούς των γειτόνων – καλλιεργητών.

Το σκηνικό επαναλήφθηκε ένα χρόνο μετά, το φθινόπωρο του 2007, όταν τα φυτοφάρμακα κατέστρεψαν και πάλι στις καλλιέργειές του, διπλασιάζοντας την οικονομική ζημιά και οδηγώντας την επιχείρηση που «έτρεχε» με επιτυχία για περισσότερα από είκοσι χρόνια, στο χείλος της καταστροφής. Το χημικό εργαστήριο μίλησε για Diazinon, Chlorypyrifos και Dimethoate. Είναι τρία «βαριά» χημικά, που ανακαλύφθηκαν για πρώτη φορά στη Μεγάλη Βρετανία κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, έπειτα από επεξεργασία σε αέριο μουστάρδας – γεγονός που τα καθιστά «νευροτοξικά» και άκρως επικίνδυνα.

«Το θέμα δεν ήταν απλά ότι σε βιολογικές καλλιέργειες σαν τις δικές μου απαγορεύεται να χρησιμοποιούνται τέτοια φάρμακα. Εχει να κάνει και με το είδος των φυτών» λέει σήμερα ο Λάρι Τζέικομπς, μιλώντας στο ΟΙΚΟ, και εξηγεί: «Δενδρολίβανο, θυμάρι, φασκόμηλο, ρίγανη, δάφνη, κολίανδρος, μαϊντανός, μέντα, μαντζουράνα και άνηθος είναι ευαίσθητα είδη που δεν «σηκώνουν» τόσο βαριά χημικά. Οποιοσδήποτε στη θέση μου θα είχε το ίδιο πρόβλημα». Αλήθεια είναι, επίσης, ότι εδώ και δέκα χρόνια έχει επισημανθεί πως τα συγκεκριμένα ζιζανιοκτόνα έχουν την ιδιότητα να εξαπλώνονται για χιλιόμετρα στην περιοχή γύρω από το σημείο ψεκασμού, χρησιμοποιώντας ως «όχημα» τον άνεμο και την ομίχλη.

 

Το νομικό κενό και η δικαίωση

Η επόμενη κίνηση ήταν η μήνυση. Οχι κατά των γειτόνων του, αλλά εναντίον της εταιρείας συμβούλων Western Farm Service, που πρότεινε την αγορά και χρήση τους κερδίζοντας προμήθεια επί των πωλήσεων από την εταιρεία παρασκευής τους. Η έκβαση της νομικής μάχης, εντελώς αβέβαιη: ο πολιτειακός νόμος της Καλιφόρνιας δεν είχε προβλέψει τη συγκεκριμένη περίπτωση – της επιμόλυνσης καλλιεργειών όταν το «φάρμακο» μεταφέρεται από τον άνεμο ή την ομίχλη. Το μόνο που συνηγορούσε στην προσπάθεια του Τζέικομπς ήταν το τελικό αποτέλεσμα: οτι χωρίς καμία δική του ευθύνη, οι καλλιέργειές του για δύο χρονιές, σε έκταση 125 στρεμμάτων, είχαν καταστραφεί και ο ίδιος είχε ζημιωθεί κατά περίπου δύο εκατομμύρια δολάρια. Αυτό ήταν που έκανε και τον δικηγόρο του, Νέιθαν Μπέντζαμιν, να υποστηρίζει ότι «υπάρχει ελπίδα για δικαίωση στο ακροατήριο».

«Γνωρίζαμε ότι τα συγκεκριμένα φυτοφάρμακα είναι «πτητικά» και παρά το γεγονός ότι τα χωράφια των γειτόνων που τα χρησιμοποιούσαν απείχαν από 500 μέτρα ώς τρία χιλιόμετρα από το αγρόκτημά μου, η επιμόλυνση μπορούσε να γίνει» τονίζει ο Λάρι Τζέικομπς. «Το νομικό κενό φαινόταν σκόπιμο» εκτιμά και συνεχίζει: «Ενώ τα «νευροτοξικά» φάρμακα είναι κατάλληλα για κάποιες καλλιέργειες, δεν υπάρχει τρόπος να εξασφαλιστεί ότι δεν θα μεταδοθούν και σε γειτονικές, οι οποίες δεν τα αντέχουν. Ετσι, ο νομοθέτης άφησε αυτό το κενό. Και εφ’ όσον η επιμόλυνση έγινε αρκετές φορές από το 2006 έως το 2007, oι μόνες μας επιλογές ήταν είτε να κερδίσουμε τη δίκη είτε να εγκαταλείψουμε το αγρόκτημα, αφού ο ψεκασμός των γειτόνων θα συνεχιζόταν, καταστρέφοντας ό,τι και αν καλλιεργούσαμε στο μέλλον».

Τον Σεπτέμβριο του 2008 η υπόθεση έφτασε στο ακροατήριο. Ο δικηγόρος Νέιθαν Μπέντζαμιν στηρίχθηκε σε τρία βασικά επιχειρήματα: Πρώτον, στο αποτέλεσμα – την άδικη οικονομική καταστροφή του πελάτη του. Δεύτερον, στο γεγονός ότι εδώ και αρκετά χρόνια έχει αποδειχθεί η «πτητικότητα» των συγκεκριμένων «νευροτοξικών» φυτοφαρμάκων.

Και τρίτον, στη δυνατότητα επιλογής και χρήσης εναλλακτικών και ηπιότερων «φαρμάκων» από τους γείτονες αγρότες, που δεν είναι «πτητικά» και παραμένουν στον τόπο του ψεκασμού, χωρίς να μεταδίδονται στις γύρω περιοχές.

Επειτα από διαδικασία μιας εβδομάδας και βασιζόμενο σε ένα νόμο της Μεγάλης Βρετανίας, του 1600, το δικαστήριο και οι δώδεκα ένορκοι έκριναν δίκαιο το αίτημα του Λάρι Τζέικομπς, επιδικάζοντάς του αποζημίωση ενός εκατομμυρίου δολαρίων.

«Νιώθω δικαιωμένος» λέει σήμερα ο ιδιοκτήτης της Jacobs Farm / Den Cabo και συμπληρώνει: «Αυτό που με ικανοποιεί είναι ότι το δικαστήριο έκανε αποδεκτό το ότι οι καλλιεργητές έχουν και άλλες επιλογές για χρήση μη πτητικών και λιγότερο επιβλαβών χημικών στις καλλιέργειές τους – και αυτό οφείλουν να πράξουν». Η αλήθεια είναι ότι μέσα από την απόφαση του Δικαστηρίου της Σάντα Κρουζ έγινε ένα μεγάλο βήμα προς την κατεύθυνση της χρήσης ηπιότερων μορφών φυτοφαρμάκων, σε μια παγκόσμια αγορά που δικαίως ανησυχεί για την ποιότητα των τροφίμων που φτάνουν καθημερινά στο οικογενειακό τραπέζι…

Πηγή: ΟΙΚΟ – ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ